Claude Monet, Pourville (1882)

De zomer van 1882 was voor Claude Monet een uiterst productieve. Vol inspiratie legde hij de kusten rond Pourville en Varengeville vast. Een selectie uit deze maanden liet ik al eerder zien (klik hier). Hieronder laat ik een aantal van zijn vele werken in Pourville zien, het kustplaatsje waar hij dat jaar enkele maanden verbleef. Waarom ik deze hier laat zien? Omdat ze zo'n prachtige illustratie zijn van hoe Monet kleurgebruik en (zelfs) stijl aanpaste aan weer en sfeer.

Falaises pres de Pourville @ Museum Twente: klik hier

Rising tide at Pourville

Waves and rocks at Pourville

Calm time, Pourville

Low tide at Pourville

Foggy morning at Pourville

Sunset, foggy weather, Pourville

The seacoast of Pourville, low tide

Naschrift: inspiratie voor Vincent van Gogh
Als je deze twee onderste schilderijen ziet, begrijp je hoe Vincent van Gogh door de impressionisten werd geïnspireerd om kleur in zijn werken aan te brengen. Zijn geheel eigen stijl vervolmaakte zich na kennismaking met het impressionisme, nadat hij vanaf 1886 twee jaar in Parijs woonde. In het onderste schilderij van Monet zie je een hoekige detaillering, die later ook terug zou komen in werken van Van Gogh.

Aandacht voor Turner

Monet in London (1870 en 1871)

In 1870 en 1871 verbleef Claude Monet geruime tijd in London. Hij was net als een heel aantal landgenoten gevlucht vanwege het uitbreken van de Frans-Duitse oorlog. Ook al had hij er niet veel inspiratie om te schilderen, het verblijf bracht een aantal belangrijke sleutels voor de rest van zijn artistieke loopbaan. Zo kwam hij er in contact met de Parijse kunsthandelaar Paul Durand-Ruel, die een onmisbare schakel zou worden naar het latere succes de 'impressionisten'. Ook de invloed van zijn kennismaking in de Londonse musea schilderwerken van John Constable en William Turner kan niet worden onderschat.

William Turner (1775 - 1851)

William Turner was een Engelse kunstschilder, die z'n tijd ver vooruit was. In tijden dat de schilderkunst volledig werd beheerst door tradities, koos hij steeds meer een eigen wijze van vastleggen en onderwerpkeuze. Turner vernieuwde op een aantal wijzen, die Monet direct zouden inspireren in zijn latere werken, zoals:

1. het schetsmatig vastleggen van in elkaar overlopende kleur- en lichtimpressies, waarbij het kleureffect belangrijker lijkt te worden dan het onderwerp zelf;
2. technische vooruitgang van de moderne tijd als onderwerpskeuze, zoals de stoomtrein;  
3. op eenzelfde plaats op verschillende momenten gedurende de dag lichtinval en sferen vastleggen.

Turner was gedurende zijn leven een gerespecteerd en succesvol schilder. Hij was 30 jaar lang (1807 - 1837) leraar aan de Royal Academy of Arts, waar zijn talent al op jonge leeftijd werd onderkend.

Parallellen vanuit inspiratie (Turner - Monet)

Turner: Rain, steam & speed, the great western railway (1844)

Monet, La gare Saint Lazare (1877)

Turner: The scarlet sunset (ca 1830 - 1840)

Monet: Impression, soleil levant (1872)

Turner: Venice San Giorgio Maggiore at Sunset (1840) 

Monet: The church of San Giorgio Maggiore (1908)

 Turner: The thames above Waterloo bridge (ca 1830 - 1835)

Monet: Charing Cross Bridge, fog on the thames (1903)

Recente werken Ken Knight

Ken Knight (1956) is een Australische schilder. Hij schildert zijn landschappen op een aansprekende, impressionistische manier. De basis schildert Ken altijd buiten (plein-air), waarna hij de werken in zijn atelier verder verfijnd. In Australië is hij - begrijpelijk - één van de toonaangevende hedendaagse landschapschilders. Hieronder vind je een aantal recente werken. Ze tonen zijn geheel eigen signatuur. Naast Australische landschappen zie je twee resultaten van zijn bezoek aan Venetië. Wil je meer zien? Klik dan hier.

Clark Art Institute, Pierre Auguste Renoir

Dat het 'Clark Art Institute' een indrukwekkende verzameling Renoir-topstukken heeft, benoemde ik al. Ik voeg een aantal ervan - gedownload van hun website - ter illustratie toe.

Marie Thérese Durand-Ruel Sewing (1882)

Bridge at Chatou (1875)

Onions (1881) 

View at Guernsey (1883)

Child with a bird (1882)

Sleeping girl (1880)

Wash-House Boat at the Bas-Meudon (1874)

Clark Art Institute, Massachusetts

Eén van de meest aansprekende collecties impressionistische schilderijen bevindt zich in het Clark Art Institute, Massachusetts. Een prachtige, kleurrijke verzameling van schilderijen van de oorspronkelijke impressionisten, die zijn weerga niet kent. Oordeel vooral zelf: klik hier. Daarbij zijn de werken van Auguste Renoir ruim vertegenwoordigd. Naast de impressionistische schilderwerken zijn er ook een aantal van de beelden te zien, die Edgar Degas maakte van balletdanseressen en paarden. Onderwerpen die hij ook graag op doek vastlegde: klik hier.

Hoe is het toch mogelijk dat een museum in Massachusetts zo'n uitgebreide collectie topwerken bezit? Dit gaat terug naar de Amerikaan Robert Sterling Clark, die zich begin 20ste eeuw met zijn vrouw Francine in Parijs vestigde. Dankzij een aanzienlijk - van zijn 'grandfather' - geërfd kapitaal bouwden ze er hun privé collectie op. Terug in de VS zochten ze in de jaren direct na WOII een veilige plaats voor hun collectie en kwamen - na een uitgebreide zoektocht - uit in Massachusetts. Sinds die tijd is het instituut aanzienlijk uitgebreid en bestaat tegenwoordig uit een groot complex in Williamstown.

Claude Monet, Bridge at Dolce Acqua (1884)

Auguste Rodin

Het waren de jaren dat de Impressionisten de traditionele schilderskunst vanuit Parijs 'op hun grondvesten deden schudden'. Ze keken anders, maakten andere kunst, bleven standvastig geloven in hun vernieuwende werkwijze en ontvingen - ondanks jaren vol kritiek - richting 1890 steeds meer waardering en erkenning. Aanvoerder van de impressionisten was groot talent en vernieuwer Claude Monet. Hij werd een internationaal gerespecteerd kunstenaar, aanvoerder van een vernieuwende beweging.

' De Denker' (1881) klik hier

De wereld van de beeldhouwkunst had zich die eeuwen ervoor al net zo traditioneel ontwikkeld als de schilderkunst. Ook daar vond diezelfde jaren een vergelijkbare vernieuwing plaats, geleid door een al net zo'n groot talent en vernieuwer: Claude Rodin. Zijn beelden en sculpturen kwamen los van de traditie. Sterker nog, ze verbeeldden de vernieuwing, het anders kijken en vormgeven. Rodin benadrukte in zijn scupturen - net als de impressionistische schilders - de tijdelijkheid van het moment. Duimafdrukken, niet uitgewerkte onderdelen en onvolledige figuren, fragmenten van het lichaam; maar al te vaak dachten mensen dat het om slechts studies ging.

Ondanks zijn al op jonge leeftijd onderkende talent werd hij tot drie keer toe afgewezen voor een studie aan de traditionele École des Beaux Arts. Zijn werken waren toen al te afwijkend van de gangbare norm. De kennismaking in 1875 met de - toen al eeuwenoude - werken van Michelangelo betekende de grote omslag. Rodin werd sterk geïnspireerd door de krachtig vernieuwende wijze, waarop die oude meester zijn beelden had vormgegeven. De werken van Rodin krijgen vanaf dat moment een onderscheidend hoog niveau, alhoewel gevestigde kunstorde en publiek zich aanvankelijk sterk verzetten tegen zijn vernieuwende sculpturen.

'De Kus' (1886) klik hier

Rodin wordt 'de beeldhouwer van het impressionisme' genoemd. Niet geheel toevallig was hij goed bevriend met Claude Monet (klik hier). Dit kwam samen in een gezamenlijke expositie in de zomer van 1889. Het werd een grote overzichtstentoonstelling van 145 werken van Monet, geflankeerd door 36 sculpturen van Rodin. Deze expositie in Parijs werd een groot succes en bracht hen internationale erkenning. Rond de eeuwwisseling was Rodin - net als Monet - een wereldwijd bekend en gerespecteerd kunstenaar. Het talent van Rodin werd vergeleken met dat van Michelangelo.

Waar Claude Monet in persoon de brug vormde tussen eeuwenlange traditionele schilderkunst en de moderne schilderkunst na hem, was Auguste Rodin (1864 - 1943) dat voor de beeldhouwkunst. Beiden waren vernieuwers, die zich met hun grote vernieuwende talent konden onderscheiden.

'Het Bronzen Tijdperk (deel) (1876) klik hier

Musée Rodin, Parijs

Auguste Rodin woonde vanaf 1908 in Hôtel Biron aan de Rue de Varenne. Hij schonk - naarmate hij ouder werd - zijn volledige kunstverzameling aan de Franse staat. Dat betrof naast eigen werken bijvoorbeeld ook schilderijen van Renoir en Van Gogh. Rodin stelde één voorwaarde hierbij: het hotel moest een museum met zijn werken worden. En zo geschiedde: in 1919 werd het hotel - twee jaar na zijn dood - 'Musée Rodin' en is dat nu nog steeds. Hieronder ter impressie een aantal foto's die ik er zeven jaar geleden maakte.

  

Waaruit de zomer spreekt

Hiermee voeg ik vier zomerse schilderijen van (opnieuw) Hans Versfelt (klik hier) toe aan deze digitale schilderijenverzameling. Opnieuw op en top kleur!

 Meisje liggend in het gras (2016)

Kampen in tegenlicht met kudde (2016)

Strand van Wassenaar (2016)

Tent op een warme dag

Vrije kunsten

Nadat het Rijksmuseum in 2012 na een lange renovatie weer openging, hebben ze iets gedaan wat in de kunstwereld geen toonaangevend museum nog aandurfde. Ze hebben in een groots opgezet project al hun (meer dan een half miljoen) werken op groot formaat download-baar gesteld. Vanuit deze 'Rijks Studio' (klik hier) mogen de afbeeldingen voor ieder denkbaar doeleinde worden gebruikt. Ze kunnen nu bijvoorbeeld terugkomen in gebruiksproducten van anderen. Het is deze onvoorspelbaarheid, die de belangrijkste musea in andere landen nog tegen houdt. Ook spelen de auteursrechten hierbij een rol, omdat die pas 70 jaar na het overlijden van de kunstenaar vervallen. Voor het grootste deel van de kunst in het Rijksmuseum geldt dat die termijn ruimschoots is overschreden.

Het Rijksmuseum heeft een aantal impressionistische werken (klik hier), waaronder één werk van Claude Monet. Ik heb onderstaand schilderij uit 1884 gedownload (grootte: 7,5 MB).

 Claude Monet, La Corniche de Monaco (1884)

'La Corniche de Monaco' (deel uitvergroot)

Om de downloads te kunnen starten, moet je wel een Rijks Studio login aanmaken. Sinds de start van het project hebben 290.000 gebruikers zo'n 645.000 van deze kleine museumpjes aangemaakt. Ik begrijp die aardigheid wel van zo'n eigen digitale kunstverzameling; zie deze Blog. Je hebt altijd en overal je verzamelde favoriete kunstwerken digitaal bij de hand.

Nog meer Spanje: Elisio Meifren y Roig

Nog een succesvolle impressionist: de Catalaanse schilder Elisio Meifren y Roig (1859 - 1940) won bij leven een heel aantal prijzen. Zijn stijl werd meer en meer impressionistisch, met name nadat hij zich vanaf 1892 definitief in Parijs vestigde. Zie hieronder een aantal van zijn werken. Let vooral op de verscheidenheid in stijlen als bijvoorbeeld zijn werk 'Elisio' naast de z'n 'Jardin de Premia' zet. Ook de werken van Elisio Meifren zijn ruimschoots te vinden in het Prado Museum (klik hier).

 'Mallorca' (klik hier om in te zoomen)

 'Marina'

 'Pasaja de costa'

 'Elisio'

 'Courtyard'

'Jardín de Premia'