De Weerstand Voorbij

De weerstand die je in je omgeving ervaart en die je belet om verder te komen, zit dikwijls (ook) in jezelf: de mindset. Je beziet de wereld om je heen vanuit je eigen manier van denken en handelen. Die belemmering kan zich soms vastzetten, in hoe je de situatie ervaart. Als je daar doorheen kan breken, dan ben je de weerstand voorbij: vrij. Om dit beeldend te maken, een associatieve koppeling:

We gingen iedere week met een aantal liefhebbers racefietsen. Ik herinner me die keer dat we van Maasdijk naar Schipluiden reden. Kilometers lang langs het water. Die avond had ik geen goede benen. Het ging hard - kop over kop - en het kostte me meer en meer moeite om aan te blijven haken. Op een bepaalde moment reed ik daar, achteraan, en kon nauwelijks in het wiel blijven. Ik kraakte. Alles in me voelde de behoefte om de benen stil te houden. "Ik kan nu twee dingen doen", bedacht ik me. "Of ik blijf hier zitten en waaier er zo af, of ik rijd op mijn laatste krachten naar kop en zie het dan wel". Ik deed het laatste, reed naar kop en verbaasde mezelf dat ik niet verzuurde. Ik hervond mezelf. Kop over kop ging ik meerijden en bepaalde zo mede het tempo. Ik weet nog hoe fit ik me voelde toen ik thuis kwam. Zo fit had ik me die hele dag niet gevoeld. De weerstand voorbij. Zo zie je maar.

Peloton, Dirk den Hoed

Peder schilderde Marie

Peder Severin Kroyer (klik hier) was de meest begaafde schilder van de impressionistengroep in het Deense Skagen. In Denemarken is zijn naam een begrip, zoals bij ons Vincent van Gogh. Zijn vrouw Marie Kroyer is er minstens even bekend, met name door de vele kleurrijke schilderijen waarop hij haar vastlegde. Ze spreken dermate tot de verbeelding, dat er diverse biografieën over haar verschenen en in 2012 zelfs een film. Een gemakkelijk leven hadden ze beiden niet, maar hoe prachtig deze werken.

Pierre Auguste Renoir

Als we het over impressionisme hebben, kun je natuurlijk niet om Pierre Auguste Renoir (1841 - 1919) heen. Samen met Claude Monet de grote wegbereider van het impressionistische schilderen. Ze kenden elkaar van hun opleiding. In hun jongere jaren schilderden ze met hun schildersezels naast elkaar plenair dezelfde taferelen. Later gingen hun stijlen steeds verder uiteen lopen. Monet richtte zich met name op landschappen en de vastlegging van sferen in verschillende series. Renoir legde zich met name toe op het vastleggen van personen. Onderstaand vind je twee van zijn topstukken, zoals te vinden in Musée D'Orsay in Parijs.

De bovenste ('Bal in de Moulin de la Galette') behoorde tot het legaat van Gustave Caillebotte (klik hier) waar de Franse staat bij het verkrijgen ervan niet wist wat ermee aan te moeten. Renoir legde op dat schilderij de gelegenheid in Montmartre vast, waar jongeren op zondagmiddag kwamen dansen. De erop herkenbare gezichten waren vrienden en bekenden van Renoir.

Bal in de Moulin de la Galette (1876)

De Schommel (La Balancoire) (1876)

 

Voor een overzicht van het werk van Renoir, klik hier.

Verbeelding

Verbeelding

Iets dat er nog niet is

Straalt z'n licht vooruit

Wording, vorming, creatie

Geestkracht wordt veruiterlijkt

Het begint klein, als aanzet

En bouwt zich uit, vol kracht

Opbouw vanuit de verbeelding

Aanzet tot nieuwe vormen

De kunst is vooruit te zien

En dat in het nu te doorvoelen

De kracht om te veruiterlijken

Is nu al te zien waar dit toe leidt

Lentefluistering

De afgelopen jaren waren we een aantal keren in Bad Bentheim. Prachtig zwembad aldaar. Niet zozeer groot, maar juist verfijnd en compleet vormgegeven. Binnen is op verschillende draagwanden 'Frühlingsraunen', 'Sommerlied', 'Herbstgesang' en 'Winterstille' te lezen.

"Mooie typeringen", bedacht ik me gelijk, "maar wat zou dat 'Raunen' achter 'Frühling' betekenen?" Ik zocht het op: 'fluistering'. Lentefluistering dus. Vier heldere karakteriseringen van de seizoenen:

1. de nieuwe opbouw - de nieuw naar buiten gerichte groeikracht - van de lente;
2. de volheid - de kracht in de handhaving - van de zomer;
3. de rijpheid en oogst - de kracht gericht op het terugbrengen naar binnen - van de herfst;
4. de verinnerlijkte kracht van de - uiterlijk stille - winter.

Ik ben een Lenteman. Leven vanuit het nieuwe, van niets iets maken. Leven vanuit nieuwe kleuren, hernieuwde opbouw en inspiratie, vanuit de verbeelding over dat wat komt. Juist die 'lentebeleving' sluit naadloos aan op hoe mijn innerlijk is opgebouwd: vol beweeglijke geestkracht, sterk associatief en beeldend ingesteld, met de behoefte aan focus en opbouw.

Maar het leven is niet altijd 'lente'. In 2000 was er die lentefluistering ('Zitten in de Zon') en dat werden jaren met volop groei en opbouw. Daarna kwamen de jaren van 'volheid': die groei was eruit,  de kleuren onveranderd helder. Onmiskenbaar volgden erna jaren vol 'herfst': de veruiterlijking die de aanzet vond in de jaren van opbouw ging over in afbouw en loslaten. Tenslotte: de laatste jaren die nu achter me liggen, waren als 'winter'. Met welzeker kracht, maar dan in de innerlijke werking, waarbij inspiratie en kleuren zich nauwelijks konden veruiterlijken.

Je kunt deze karakteristieken over veel meer heen leggen. Kijk maar eens naar de organisatie(s) waar je werkt(e). Bevindt de organisatie zich in opbouw, op sterkte, in afbouw of verinnerlijking? Die afwisselende krachten zijn zelfs te herleiden naar iedere dag. De ochtend bouwt zich op als Lente, de middag met een volheid als Zomer, de avond als de rijpheid van de dag voordat de verinnerlijking van de nacht intreedt. Het maakt toch zeker verschil: ben je een ochtendmens of een avondmens? Ik ben die eerste, pur sang!

Dirk den Hoed: 'Bezinning' (Gedicht wordt Lied)

Dirk den Hoed is een bevriende kunstenaar (klik: hier). Hij schildert, schrijft poëzie, maakt land-art. Van zijn 'Bezinning' maakte ik dit lied.

Bezinning

 

De wind ligt stil tegen het raam

De gordijnen half omhoog

Boomstroken als achtergrond

Muziek op afstand

 

De kamer is koud

M'n vingers verkleumen

Ik wandel terug in tijd

Maar maak plannen

 

Voor hoe verder

Hemelbestormer of toehoorder

Onder een boom

Of in de frontlinie

 

Ik verkies de boom

Goed beschut als nodig

Beperkt waar gewenst

Alleen in het veld

 

Met mijn huisraad zonder sier

M'n handen als gereedschap

Een hond als metgezel

Het vergezicht als raamkozijn

 

Het is genoeg

Meer dan genoeg

Dankbaar zelfs

M'n vingers zijn weer warm

 

Dirk den Hoed (2014)

Claude Monet (1840 - 1926)

De grootste kunstenaars blijken zij, die zichzelf in de loop van hun jaren (als het ware) opnieuw weten uit te vinden. Je ziet die ontwikkeling onmiskenbaar, als je hun werk door de jaren heen volgt. Het latere werk lijkt bijna op niets meer op het werk uit jongere jaren, is eruit voortgekomen en er tevens van losgekomen. Rijpheid, verkregen uit een groot talent, samen met inspiratie, experiment en de daarbij behorende vasthoudendheid en durf. Claude Monet (1840 - 1926) is hiervan absoluut een toonbeeld (maar ik zou ook kunstenaars als Vincent van Gogh en The Beatles kunnen noemen).

Je vindt hier de link naar de (waarschijnlijk) meest complete website over het werk van Monet. Honderden van zijn werken zijn hier te zien. De diversiteit is treffend. Stijlen lopen zo uiteen, dat het feitelijk verrassend is dat het hier slechts om één en dezelfde kunstenaar gaat. Zie hier: Wikiart Claude Monet

Ter illustratie van het bovenstaande voeg ik hieronder twee van zijn schilderijen; één vroeg werk uit 1868 (hij was toen 26) en één waaraan hij in 1919 en 1920 werkte (hij was toen rond de 80). Hoe fascinerend is dat late werk! De bijzondere lichtwerking, die hij als geen ander wist vast te leggen, is nog steeds aanwezig. Het beeld zelf werd door de jaren heen vrijwel abstract.



'Wisteria' (1919 - 1920)

'River Scene af Bennecourt' (1868)

Zonnegloed (Gedicht wordt Lied)

In de jaren voor m'n boekje 'Zitten in de Zon' (2000) schreef ik behoorlijk wat gedichten. De allereerste was 'Zonnegloed' (1996). Ik maakte er vandaag dit lied van, als impressie van een vroege lenteochtend.

Zonnegloed, voor jou beschreven

Licht en kracht, simultaan

Jouw horizon schenkt leven

En in de verte zie ik het volgende dorp

Land in rust, nevels wit

Het is nog fris, het is nog lente

Zonnegloed vervult de morgen

Zonnegloed vervult het ook morgen

Buiten eten (zomer 2014)

Zomer 2014: de zon breekt door, allemaal naar buiten. Het jonge gezin en een ultieme karakteristiek van zomer: buiten eten!

Bojev aan Tafel (zomer 2009)

Foto's van één van de twee 'muziek-aan-tafel-in-het-gras-concerten' die we zomer 2009 gaven. Voor een impressie van de Bojev liedjes, klik hier voor de latere Bojev post. 

Voor meer foto's: Bojev aan Tafel (2009)

Texel, Sluftervallei (lente 2007)

Lente 2007, een aantal dagen Texel. Rustgevend eilandgevoel. Lentefris bij een krachtige zon.

Dutch Tableau (fotografie)

Fotografie heeft absoluut raakvlakken met de schilderkunst (compositie, belichting, etc.)
Mijn neef Patrick Meijboom is professioneel fotograaf en maakt prachtig geënsceneerde kunstfoto's. Hierbij zijn masterpiece 'Here comes the Flood' (2014).

Voor meer info: http://www.dutch-tableau.nl/

Hans Versfelt (Nederlandse Impressionist)

Naar het werk van de Nederlandse impressionist Hans Versfelt (uit Breda) kan ik blijven kijken. Van grote klasse! Check zijn Blog hansversfelt.wordpress.com of website hansversfelt.nl. Je vindt hierna enkele van zijn zomerse werken.

 

 

Rutger Hiemstra (Nederlandse Impressionist)

Of ook Nederland hedendaagse impressionisten kent? Jazeker! Kijk eens naar dit aansprekende plein-air schilderen van Rutger Hiemstra. Check zijn Blog krabbenvangen.blogspot.nl.

 

 

Ken Knight

Ken Knight (1956) is een hedendaagse Australische Impressionist. met geheel eigen signatuur. 

'North Head from Georges Heights' (2006)

 

Kijk voor een overzicht van zijn kleurrijke werken hier: www.kenknight.com.au

Boris Nicolaiev

Eén van mijn favoriete schilderijen: 'You and your garden' (2001) van Boris Nicolaiev:

Alfred Sisley

Eén van mijn favoriete schilderijen: 'Banks of the Loing, Saint Mammes' (1885) van Alfred Sisley:

 

 

Ik ben liefhebber van het werk van Alfred Sisley. Hij was zeker niet de opvallendste schilder uit de originele Franse impressionistengroep. Sterker nog: hij leidde een teruggetrokken leven en maakte - anders dan Monet en Renoir - bij leven geen commerciële successen mee (lees: hij leefde in relatieve armoede). Zijn schilderwerken zijn nu stuk voor stuk topstukken in toonaangevende musea.

Kijk hier voor een overzicht van zijn werken: wikiart.org/sisley

 

Geloofsleven (2000)

Zijn geloofsleven was geen zaak van vele toeters en bellen. Aan hem waren ingewikkelde teksten en overpeinzingen niet besteed. Voor hem was geloven iets luchtigs, iets van de wind in je haren en de zon op je hoofd. Uit zijn totale beleven sprak een dankbaarheid, die anderen kon verbazen.

Met dat gevoel stond hij op en dankte hij voor de nieuwe dag. Afgewogen gebeden pasten hem niet. Iedere dag dankte hij zijn schepper met een eenvoud alsof hij tegen een goede vriend sprak.

De bomen langs het water en de bloemen in de weide vertelden hem meer over de schepping, dan al die gewogen teksten. Hij begreep maar al te goed, dat geloven iets persoonlijks is. Verbazen kon hij zich wel over de ingewikkeldheid waarmee anderen geloofszaken konden beleven. Al die conflicten stonden ver van zijn innerlijk beleven af. Voor hem was geloof iets van eenvoud, van dankbaarheid. Hij had het leven lief en het leven hem.

Zitten in de Zon, 2000: opgedragen aan mijn opa Pieter Koornneef (1922 - 1998)

Terugkeer naar Rust (tekst wordt lied)

'Huis van de visser in Varengeville', Claude Monet (1882)

In het boekje 'Zitten in de Zon' dat ik in het jaar 2000 schreef, stond een tekstje dat ik schreef met de titel 'Terugkeer naar Rust'. Je vindt dat tekstje, geïnspireerd op het schilderij 'Huis van de visser in Varengeville' van Claude Monet, hier direct onder. In 2016 hield ik een tijdens een inspiratiedag zeven inspiratiesessies over de Impressionisten (zie hier). Iedere sessie sloot ik zingend met gitaar af met het lied dat ik later van deze tekst maakte. Je vindt dat lied 'Terugkeer naar Rust' hier ook onder.

Nu loop ik weer langs deze wuivende halmen. Kleurrijke struiken, met de blauwe zee dichtbij. Hier loop ik met mijn gezicht naar de zon over het smalle pad en zie de bloemen. Ik passeer het kleine huis met het rode dak. De bewoners zitten net op hun bankje ervoor. Ik groet hen en zij groeten mij.

Hier sta ik nu voor het eerst in lange tijd, op de hoogste rots, de zee overziend. De schittering van het zonlicht in het water vermengt zich met de warm trillende lucht. Op deze trilling zie ik zeilbootjes varen. Witte zeilen weerspiegelen in het water.

Staande en vol herkenning, terug van weggeweest, sta ik hier en kijk om me heen. Beschouwend. Wat is er veel gebeurd, wat heb ik veel kunnen doen. Nu ben ik teruggekeerd naar waar ik zo van genieten kan. Na alle hectiek, na alle beweging, ben ik teruggekeerd naar rust.

'Terugkeer naar Rust' op de akoestische gitaar

Onder de Bomen (2000)

We zitten er nu een uurtje of twee, het volle terras. Terwijl mijn tafelgenoten met hun gezicht naar de straat gekeerd zitten, kijk ik precies andersom. Vanuit hieruit overzie ik juist die tientallen gezichten op dit terras onder de bomen. Een levendig tafereel op een zonnige dag als deze. Mensen in hun diversiteit.

Bomen filteren het felle zonlicht van dit tijdstip van de dag. Overal zie je zonnestralen gezichten en tafeltjes oplichten. Alles bij elkaar een mooi kleurenspel, met op het einde van het terras twee markant geverfde monumentale panden; de ene paars, de andere geel van tint.

Tussen al die mensen in drukke gesprekken - en kinderen spelend in de zandbak - lopen serveersters af en aan. Eén van hen stopt bij ons tafeltje en deelt appelgebak van haar dienblad. Dit hier zitten heeft iets van eenvoud. Tegelijkertijd is het een magistrale belevenis, voor wie dit doorvoelen kan.

(Zitten in de Zon, 2000: geïnspireerd op bezoek Beestenmarkt, Delft)

Nieuw Geluk (2000)

Bij het wakker worden (het was nog vroeg) merkte ze het al. Ze voelde een bijzonder soort gedragenheid, die zich uitte in een sterk rustgevend gevoel. Alles wat ze dacht, was scherp omlijnd en stond haar helder voor de geest. Opeens zag ze haar beleven van de voorbije tijd in het juiste perspectief. Ze zag het als van een afstand, hoe ze had moeten strijden om staande te blijven.

Eenvoudig was het niet geweest. Nu realiseerde ze zich, dat deze moeilijke periode voorbij was. Een intens gelukkig gevoel vol berusting maakte zich van haar meester. Voordat ze het wist, stond ze naast haar bed en schoof de gordijnen open. Voor het geopende raam merkte ze dat de ochtend nog fris was. De vroege zon groette haar (en zij groette met een welgemeende lach terug).

Vandaag was een feestdag, iets van een nieuw begin. Het geluk van dat besef was zo groot, dat ze het in haar binnenste voelde jubelen. Zoals ze de vogels hoorde zingen, zoals de dauwdruppels op het gras haar nu opvielen, dat hele ademen van de natuur, ze wist zich er nu mee verbonden.

Zo heeft ze daar een tijdlang roerloos gestaan en heeft de zon zien klimmen boven de horizon. Dit was iets tussen haar en het leven. Het was een nieuw geluk, haar gegeven, dat haar nog lang bij bleef.

(Zitten in de Zon, 2000)

De Toespraak (2000)

Hij stond op en keek om zich heen. Ik zag een korte glimlach toen hij naar ons keek, waarna hij zich bedacht en één keer heel aandachtig om zich heenkeek voordat hij zijn woord aanving.

"Vrienden", zo begon hij. "Ik ben jullie zeer dankbaar voor jullie aanwezigheid. Zelden heb ik de warmte van genegenheid zo diep in mijn binnenste kunnen voelen als deze avond. Zelden zag ik een zo grote groep mensen, die mij zeer dierbaar zijn, bij elkaar." Hij stopte even en slikte zijn emoties weg. "Jullie kunnen je er geen voorstelling van maken, hoe groot het geluk is, dat ik nu in mij voel", vervolgde hij zijn geladen woorden. "Voor mij is niets in het leven belangrijker, dan deze vriendschap. Ik heb met jullie allen kunnen spreken vanavond: met de één had ik een gesprek vol oprechte diepgang, met de ander heb ik heerlijk gelachen!" Zijn ogen behielden ook bij de daarop volgende terugblik op zijn leven die twinkeling. Allen voelden we ons onderdeel van een avond vol warmte en kleur.

"Daarom dank ik jullie allen voor jullie aanwezigheid. We staan veel te weinig stil bij het grote belang van vriendschap", besloot hij zijn dankwoord. Hij knikte nog even en liep rustig terug naar zijn plaats. Ik zag tranen over zijn wangen lopen. Hij was oprecht geëmotioneerd.

Zijn grote persoonlijkheid schuilt in het feit, dat hij deze emoties durft te tonen. Het bleef erna even stil; iedereen koesterde dat geluk van het samenzijn, in de grote tuin. Het was zijn 75ste verjaardag.

(Zitten in de Zon, 2000)

Over de Velden (2000)

Hier lig ik op mijn buik in het wuivende gras, vol gele bloemen. Boven mij witte wolken tegen het blauw, gedragen door hoge winden. Ik zag zojuist, dat ze deze kant op komt gefietst. Vanaf hier zag ik haar gestreepte jurk goed, rood en wit, wapperend in de wind.

Naast mij ligt mijn fiets in het gras. Als zij zo over het pad langsrijdt, zal ik haar verrassen met een eenvoudig lied. Meerdere deuntjes vechten om voorrang in mijn hoofd.

Nu moet ik denken aan de eerste keer dat we elkaar spraken. Dat was direct vol wederzijdse interesse en onverwachte wendingen. Naar onderwerpen hebben we nooit hoeven zoeken. Er is altijd voeding vanuit het onverwachte. Zo wierp ik zojuist spontaan, met fiets en al, in dit hoge gras.

Daar kom je en ik hoor mezelf al zingen, een geïmproviseerd lied.

(Zitten in de Zon, 2000)

Groot Artiest (2000)

Een krachtig performer is hij. Het gaat er niet eens om welk lied hij zingt en speelt, maar hoe! Hij houdt niet in. Vanuit de voordracht spreekt zijn hele gevoel. Zijn begeleidend spel is vol overgave en bezieling.

Enkele momenten voordat hij begint, is het volkomen stil in de zaal. Om deze geladen stilte heeft hij niet gevraagd. Hij dwingt deze als vanzelf af door zijn persoonlijkheid. Toonbeeld van breekbaar geluk en afwachtend verlangen.

Ieder gezongen woord is nu gemeend, heeft diepte, omdat hij het verbindt met zijn gevoel. Voor hem geen terloopse performance. Op het moment dat hij zingt, is hij het lied. De melodie overstijgt als het ware zijn persoon. Dit is expressie van de ware kunstenaar. Slechts met piano en stem. Dit lied beroert bij mij nu al dat, wat ik niet precies omschrijven kan. Hij is een groot artiest.

(Zitten in de Zon, 2000: geïnspireerd op een optreden van Ramses Shaffy)

Peder Severin Kroyer

Eén van mijn favoriete schilderijen: Hip Hip Hurrah! (1888) van Peder Severin Kroyer:

 

 

Ook Denemarken kende een groep 'Impressionisten' rond het dorpje Skagen. Peder Severin Kroyer (1851 - 1909) was hun 'grootmeester'. Al die Skagen-schilders staan afgebeeld op dit schilderij.

 

Je vindt hier een overzicht van zijn oeuvre: wikiart.org/kroyer

Joaquin Sorolla

Eén van mijn favoriete schilderijen: 'Mending the sail' (1896) van Joaquin Sorolla:

 

Joaquin Sorolla (1863 - 1923) was een Spaanse schilder. Hij was gedurende zijn leven erg succesvol: ontving meerdere grote internationale prijzen. Zijn werk ontwikkelde zich tot het impressionisme, veelal met kleurrijke thema's rond het strand. Opvallend is dat zijn werk het grote formaat behield, ook toen hij buiten (plein-air) ging schilderen. Zo is bovenstaand originele schilderij 3 meter breed bij 2,20 meter hoogte. Hieronder afgebeeld zijn deels nog realistische werken. De behandeling van het licht heeft in al deze schilderijen een sterke associatie met het Impressionisme. Voor de post over ons bezoek aan het Sorolla Museum in Madrid: klik hier. In deze post (klik hier) zet ik werken van Sorolla naast enigszins vergelijkbare werken van tijdgenoten Frank Benson en Peder Severin Krøyer.

 

Vissers van Valencia (1895)

 

Na het bad (1908)

 

Je vindt een overzicht van zijn werk hier: wikiart.org/sorolla

Claude Monet

Eén van mijn favoriete schilderijen: Bordighera (1884) van Claude Monet ('de grote impressionist'):

Frank W. Benson

Eén van mijn favoriete schilderijen: 'Sunlight' (1909) van Frank W. Benson:

 

Frank W. Benson was een Amerikaanse schilder (1862 - 1951), die impressionistisch ging schilderen nadat hij vanaf 1883 in Parijs in aanraking kwam met het werk van de Franse impressionisten. Dat impressionisme straalde uit naar de Verenigde Staten. Het was Frank Benson, die in 1897 de zogenaamde 'The Ten' oprichtte; een in Amerika bekend collectief van tien destijds vooraanstaande impressionistische schilders.